«قرار نیست ما بگوییم و همه اطاعت کنند؛ قرار نیست ما بگوییم و دیگران چشم بگویند. کافی است هر کدام از ما فقط یک قدم جلوتر بیاییم.»
این جمله، شاید مهم‌ترین پیام رییس جمهور در نشست با استانداران، شهرداران و بخشداران بود؛ پیامی که تلاش داشت از یک نگاه دستوری به مدیریت فاصله بگیرد و مسئولیت‌پذیری را جایگزین آن کند.
دکتر پزشکیان در این نشست از مدیران خواست به جای آنکه منتظر تصمیم و دستور دیگران بمانند، از خودشان شروع کنند و ببینند چه کاری از دستشان برمی‌آید. او خطاب به استانداران تأکید کرد که بررسی کنند کدام‌یک از بخشداران توانسته‌اند در مسیر خدمت‌رسانی، حتی یک قدم جلوتر از وظایف معمول خود حرکت کنند.
از نگاه او، مدیران اجرایی امروز در میدان عملیات قرار دارند و دیگر زمان آن نیست که بپرسیم «چه کاری می‌توانیم انجام دهیم؟»؛ سؤال اصلی باید این باشد: «من چه کاری می‌توانم انجام دهم؟»
چراغ اتاق من خاموش شود، اما چراغ صنعت روشن بماند
یکی دیگر از محورهای مهم سخنان رییس جمهور، صرفه‌جویی در مصرف حامل‌های انرژی بود؛ موضوعی که این بار با یک جمله معنادار همراه شد: «من حاضرم چراغ اتاق خودم را خاموش کنم تا چراغ صنعت نخوابد.»
او یادآوری کرد که بارها، حتی در حضور رهبر معظم انقلاب، بر ضرورت اولویت دادن به تولید تأکید کرده و اعلام کرده است که اگر لازم باشد، مراکز فرهنگی تعطیل شوند تا چرخه تولید متوقف نشود.
پیام او روشن بود؛ قرار نیست بار صرفه‌جویی فقط بر دوش دیگران باشد. هر مدیر، هر مسئول و هر دستگاه اجرایی باید سهم خود را ادا کند. از همین‌جا دوباره به همان گزاره نخست بازگشت: هر کدام از ما باید یک قدم جلو بیاییم.
مدیریت با همراهی، نه با دستور
در بخش دیگری از سخنان رییس جمهور، عبارتی بارها تکرار شد که می‌توان آن را بخشی از نگاه مدیریتی او دانست: «دستور ندهید، همراهی کنید.»
این رویکرد زمانی پررنگ‌تر شد که بحث به سه‌شنبه‌های بدون خودرو رسید. دکتر پزشکیان تأکید کرد که اجرای چنین برنامه‌هایی صرفاً با صدور بخشنامه و دستور پیش نمی‌رود و مدیران باید خودشان در میدان عمل پیش‌قدم شوند.
او از شهرداری‌ها خواست برای استفاده کارکنان ادارات از سرویس‌های رفت‌وآمد اداری همکاری کنند تا با کاهش استفاده از خودروهای شخصی، بخشی از بار ترافیک خیابان‌ها نیز کم شود.
از نگاه او، همراهی مدیران می‌تواند بیش از هر دستور اداری دیگری در تغییر رفتار سازمان‌ها و شهروندان اثرگذار باشد.
معیشت مردم؛ از تهران تا دورترین شهرهای مرزی
اما در میان تمام این موضوعات، معیشت مردم همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی دکتر پزشکیان بود. او تأکید داشت که قیمت‌ها در شهرهای مرزی و مناطق دورتر از مرکز نباید بالاتر از تهران باشد و حتی باید ارزان‌تر تمام شود.
رییس جمهور از فرمانداران و بخشداران خواست برای تحقق این هدف، به اقدامات ابتکاری و راهکارهای محلی روی بیاورند؛ چراکه به اعتقاد او، با تکرار رویه‌های موجود نمی‌توان انتظار داشت مشکلات به شکل مؤثر حل شوند.
او در همین زمینه بر ضرورت بازنگری در قوانین و مقررات نیز تأکید کرد و گفت: قوانینی که گرهی از مشکلات مردم باز نمی‌کنند، باید تغییر کنند. ما باید مقرراتی بنویسیم که عدالت و انصاف در آنها دیده شود.
سفره اقتصاد باید برعکس شود
بخش دیگری از سخنان رییس جمهور به نحوه توزیع منابع مالی و درآمدهای حاصل از استان‌ها اختصاص داشت؛ موضوعی که او با انتقاد از تمرکز منابع بانکی در مرکز کشور به آن پرداخت.
او معتقد بود منابعی که در استان‌ها تولید می‌شوند، نباید صرفاً در مرکز متمرکز بمانند، بلکه باید سهم بیشتری از این منابع در همان استان‌ها برای توسعه، سرمایه‌گذاری و رونق اقتصادی هزینه شود.
رییس جمهور برای توضیح این وضعیت از تعبیری قابل تأمل استفاده کرد: «سفره را باید برعکس کنیم.»
به گفته او، چرخه اقتصادی موجود به شکلی عمل می‌کند که ثروتمندان را ثروتمندتر و فقرا را فقیرتر می‌کند. این روند باید تغییر کند تا منابع و فرصت‌های اقتصادی به شکلی عادلانه‌تر در کشور توزیع شوند.
در واقع، آنچه دکتر پزشکیان در این نشست دنبال می‌کرد، از خاموش کردن چراغ اتاق مدیر برای روشن ماندن چراغ تولید، تا همراهی در سه‌شنبه‌های بدون خودرو؛ از کاهش قیمت‌ها در شهرهای مرزی تا بازگرداندن سهم استان‌ها از منابع مالی؛ همه اینها در نهایت به یک مطالبه مشترک می‌رسید: مدیریت فقط دستور دادن نیست؛ مدیریت یعنی مسئولیت پذیرفتن، پیش‌قدم شدن و همراهی کردن.
شاید به همین دلیل بود که رییس جمهور بارها به همان جمله نخست بازگشت؛ اینکه قرار نیست منتظر حرکت دیگران بمانیم. هر کدام از ما، در هر جایگاهی که هستیم، باید فقط یک قدم جلوتر بیاییم.
