رئیسجمهور با حضور در سی و نهمین مراسم تجلیل از برگزیدگان بخش کشاورزی، به تشریح بخشی از سیاستهای کلان دولت در حوزه اصلاح نظام یارانهای و عدالت اقتصادی پرداخت.
مسعود پزشکیان در این مراسم از تحولی اساسی در نظام پرداخت نظام یارانهای خبر داد؛ تحولی که هدف آن انتقال مستقیم یارانهها از ابتدای زنجیره یعنی واردکنندگان و تولیدکنندگان به انتهای زنجیره که مصرفکنندگان نهایی قرار دارند. دکتر پزشکیان در این سخنرانی با تأکید بر شفافسازی و مقابله جدی با فساد و رانتخواری در نظام پرداخت یارانهها، بهبود قدرت خرید دهکهای یک تا هفت جامعه و رونق بازار را از نتایج اولیه این اصلاحات خواند.
اهداف تصمیم دولت در حوزه نظام پرداخت نظام یارانهای «شفافیت نظام یارانهای کشور و مبارزه با فساد و رانتخواری»، «عزم دولت برای حمایت ساختاری از بخش کشاورزی»، «رفع قیمتگذاریهای دستوری گذشته» و «افزایش بهرهوری با تشکیل کارگروه ویژهای با اختیارات گسترده و متمرکز» است.
پزشکیان با اشاره به ضرورت بازنگری و هدفمندسازی یارانهها برای تحقق عدالت اجتماعی و کارآیی اقتصادی، چارچوب اصلی این نظام را شامل موارد، زیر برشمرد:
گذر از رانت به عدالت با اصلاح نظام یارانهای کشور
تغییر مسیر اختصاص یارانهها به سمت مصرفکننده نهایی به خودی خود باعث اصلاح نقیصههای یارانهها خواهد شد و تا حد قابل توجهی هزینه و وقت و دغدغه برای جستجوی حلقههای مفقوده رانت و فساد را کاهش خواهد داد. شاهد بودیم دهکهای بالاتر بیشتر از دهکهای پایینتر بهرهمند میشدند، در حالی که اصلاحات جدید باعث بهبود قدرت خرید در دهکهای یک تا هفت شده است.
آثار اقتصادی و رونق بازار
بر اساس گزارشهای ارائهشده از سوی دکتر پزشکیان، در مدت ۱۲ روز پس از اجرای طرح اصلاح یارانهای، نزدیک به ۷۴ هزار میلیارد تومان خرید توسط مردم انجام شده که به ایجاد رونق در بازار و حمایت از تولیدکنندگان منجر شده است. این رویکرد با حذف ارز ترجیحی، امکان رانتخواری و سوءاستفاده را کاهش داده است.
تشکیل کارگروه ویژه با اختیارات گسترده
تصمیم دولت برای تسریع در تصمیمگیریها در نظام پرداخت یارانهها یکی دیگر از نکات این سخنرانی بود. دولت برای نظارت بر اجرای طرح، کارگروه ویژهای متشکل داد که وزرای جهاد کشاورزی، صمت، اقتصاد و رفاه، رئیس کل بانک مرکزی، وزیر دادگستری و دیگر مسئولان ذیربط را شامل شده که این کارگروه با اختیارات اصل ۱۲۷ و ۱۳۸ قانون اساسی، امکان تصمیمگیری سریع و رفع موانع را دارد.
تأمین نقدینگی و اعتبارات
در بخش حمایت مالی، دولت ۷۰ هزار میلیارد تومان به اعتبارات بانک کشاورزی، ۷۰ هزار میلیارد تومان به بانک صنعت، معدن و تجارت و ۷۰۰ میلیارد تومان اعتبار جدید برای تسهیل نقدینگی اختصاص داده است.
نقش نهادهای مدنی و مشارکت عمومی
«نقش روحانیت و مساجد در ایجاد همافزایی» و لزوم تبدیل شدن مساجد به «پناهگاه مردم» نشاندهنده درک اهمیت نهادهای مدنی در اجرای سیاستهای کلان است.
آینده بخش کشاورزی
برنامه دولت برای اصلاح قیمتگذاری محصولات کشاورزی و حذف ناهماهنگیها (مانند تفاوت قیمت گندم و جو) میتواند به افزایش انگیزه تولیدکنندگان منجر شود، مشروط بر اینکه همراه با حمایتهای زیرساختی و بیمهای باشد.
آنچه از این سخنرانی مسعود پزشکیان میتوان نتیجه گرفت این است که عزم دولت وفاق ملی برای ایجاد تحول در نظام اقتصادی با محوریت عدالت، شفافیت و مبارزه با رانت است. موفقیت این اصلاحات نه تنها به اجرای فنی دقیق، بلکه به همراهی نهادهای حاکمیتی، مشارکت مردم و توانایی دولت در مدیریت تأثیرات تورمی احتمالی بستگی خواهد داشت. تجربه بینالمللی نشان میدهد که اصلاحات یارانهای وقتی پایدار میمانند که همراه با شبکهایمنی اجتماعی برای اقشار آسیبپذیر و برنامههای توانمندسازی باشند.
